Het Nederlandse kansspelbeleid kent een aantal maatregelen die niet voor iedereen op dezelfde manier gelden. Voor jongvolwassenen, voor mensen die extra aandacht nodig hebben en voor spelers die hun uitgaven willen begrenzen, zijn aanvullende regels en hulpmiddelen ontworpen. Dit stuk beschrijft wie in het beleid als kwetsbaar geldt, welke maatregelen er zijn, hoe signalen tot actie leiden, welke rol naasten kunnen spelen en waar hulpbronnen te vinden zijn. Het geheel laat zien hoe bescherming in lagen is opgebouwd, van de eerste toegangscontrole tot de mogelijkheid om zich helemaal te laten uitsluiten.
Wie als kwetsbaar geldt
Het beleid gebruikt geen vaste lijst van kwetsbare personen, maar kijkt naar kenmerken en omstandigheden die de kans op problemen vergroten. Jongvolwassenen vormen een groep waarvoor de regels expliciet strenger zijn. Ook mensen met een financiele kwetsbaarheid of een eerdere ervaring met overmatig spelen kunnen extra aandacht krijgen. Het uitgangspunt is dat een aanbieder signalen herkent en daarop reageert, niet dat iemand vooraf wordt ingedeeld.
Minderjarigen buiten de deur
Een aanbieder stelt de identiteit en de leeftijd van een speler vast voordat die tot het spel wordt toegelaten. De minimumleeftijd is 18 jaar. Zonder die controle is toegang tot het aanbod niet mogelijk. Deze verificatie hoort bij de basisvoorwaarden van de vergunning en staat los van de latere limieten of hulpmiddelen. Zo is de eerste drempel voor minderjarigen vastgelegd in het proces zelf: wie niet voldoet aan de eisen, komt het spelaanbod niet binnen. De controle vindt plaats voor het eerste spel en niet pas daarna.
Hoe signalen leiden tot actie
Aanbieders volgen onder meer de hoogte van stortingen. Bij een netto-storting boven 700 euro per maand volgt een toets van de draagkracht, bij jongvolwassenen van 18 tot en met 23 jaar al boven 300 euro. Lukt contact met de speler niet, dan wordt de toegang tot het account beperkt.
Persoonlijk contact bij hogere limieten
Nieuwe spelers beginnen met een maandelijkse stortingslimiet van maximaal 350 euro. Wie een hogere limiet wil, krijgt eerst persoonlijk contact met de aanbieder. Dat contact gaat over risico’s en over de mogelijkheden voor hulp. De limiet wordt dus niet automatisch verhoogd, maar na een gesprek. Een aanbieder mag geen minimumlimiet eisen: de speler bepaalt zelf welk bedrag hij of zij instelt, binnen de wettelijke grens. De limieten worden ingesteld in een neutrale omgeving, zonder vooraf ingevulde keuzes en zonder reclame.
Extra limieten voor jonge volwassenen
Voor jongvolwassenen tot 24 jaar liggen de grenzen lager. De maandelijkse stortingslimiet voor een nieuwe speler bedraagt 150 euro in plaats van 350 euro, en de draagkrachttoets begint bij een netto-storting van 300 euro in plaats van 700 euro. De gedachte is dat deze groep meer behoefte heeft aan een kader, omdat de financiele ervaring doorgaans nog beperkt is. De lagere grenzen gelden sinds 1 oktober 2024. Een hogere limiet komt ook voor deze groep pas na persoonlijk contact met de aanbieder, waarin risico’s en mogelijke hulp aan bod komen.
De aanvullende maatregelen voor jongvolwassenen zijn:
- een lagere maandelijkse stortingslimiet voor nieuwe spelers
- een eerdere draagkrachttoets bij netto-stortingen
- reclame die niet op deze leeftijdsgroep mag worden gericht
- persoonlijk contact voordat een hogere limiet geldt
Reclame zonder gerichte aandacht
Reclame voor online kansspelen mag niet worden gericht op mensen van 18 tot en met 23 jaar. Aanbieders moeten ervoor zorgen dat ten minste 95 procent van het bereik uit mensen van 24 jaar of ouder bestaat. Ongerichte reclame is bovendien sinds 1 juli 2023 verboden, zodat een boodschap niet meer ongevraagd bij een breed publiek terechtkomt.
CRUKS als vangnet
Het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, kortweg CRUKS, is het vangnet voor wie zich wil laten uitsluiten. Een inschrijving geldt minimaal zes maanden en werkt bij alle vergunde aanbieders, online en op locatie. Sinds 1 oktober 2021 moeten aanbieders CRUKS controleren voordat een speler wordt toegelaten. Inschrijven kan onder meer via DigiD. Daarmee is de uitsluiting niet afhankelijk van een aanbieder: een registratie volstaat voor het hele vergunde aanbod. Het is zo bedoeld dat een besluit om te stoppen niet bij elke aanbieder opnieuw hoeft te worden genomen.
De beschermingslagen in volgorde:
- Leeftijds- en identiteitscontrole voor toegang
- Stortingslimieten die de speler zelf instelt
- Draagkrachttoets bij hogere netto-stortingen
- Uitsluiting via CRUKS voor wie dat wil
Geen rolmodellen in reclame
In reclame voor online kansspelen mogen geen rolmodellen voorkomen, zoals influencers, (oud-)topsporters en modellen. Op de beginpagina van een casinosite zijn doorgaans een menubalk, een zoekveld en blokken met spelgroepen te zien. Met een kijkje op Casino CrazePlay wordt zo’n indeling zichtbaar.
Wat naasten kunnen doen
Naasten merken vaak als eerste dat er iets verandert. Een gesprek in rust, zonder verwijten, is meestal de beste eerste stap. Wie zich zorgen maakt, kan ook zelf informatie zoeken bij OpenOverGokken, een hulpdienst die gratis en anoniem is, dag en nacht bereikbaar per telefoon en online. Als andere hulp niet helpt, kan een naaste de Kansspelautoriteit vragen om iemand in CRUKS te registreren. Dat is een zwaardere stap en vraagt om zorgvuldigheid. De naaste draagt de verantwoordelijkheid niet over, maar maakt een besluit mogelijk.
Mogelijkheden voor naasten:
- een rustig gesprek zonder oordeel
- informatie opzoeken op de site van OpenOverGokken
- samen bespreken welke hulp passend is
- als laatste stap de Kansspelautoriteit vragen om een registratie in CRUKS
Hulpbronnen voor risicogroepen
OpenOverGokken, voorheen bekend als Loket Kansspel, is de hulpdienst voor vragen over gokken en speelgedrag. De dienst is kosteloos, werkt anoniem en is op elk moment van de dag bereikbaar, telefonisch en via de website. Telefoonnummers worden hier niet genoemd, omdat ze kunnen wijzigen; ze staan op openovergokken.nl. Voor wie wil stoppen is CRUKS een aanvullend hulpmiddel.
Preventie in de beleidsontwikkeling
Het kader voor online kansspelen is vastgelegd in de Wet kansspelen op afstand, de Wet Koa, die op 1 april 2021 in werking trad. Sinds 1 oktober 2021 bestaat de open online markt met vergunningen. Preventie is er een vast onderdeel van gebleven en de maatregelen zijn stapsgewijs aangescherpt. Dat past bij bescherming als kwaliteitskenmerk.
Veelgestelde vragen
Wat is de startlimiet voor jongvolwassenen?
Voor nieuwe spelers onder de 24 jaar geldt een maandelijkse stortingslimiet van 150 euro, tegenover 350 euro voor volwassenen. Een hogere limiet komt pas na persoonlijk contact met de aanbieder.
Wanneer volgt een draagkrachttoets?
Bij een netto-storting van meer dan 700 euro per maand, of meer dan 300 euro voor jongvolwassenen van 18 tot en met 23 jaar. Is contact niet mogelijk, dan wordt de toegang tot het account beperkt.
Hoe lang duurt een inschrijving in CRUKS?
Een inschrijving duurt minimaal zes maanden. Ze geldt bij alle vergunde aanbieders, online en op locatie.
Kunnen naasten iemand laten uitsluiten?
Als andere hulp niet heeft gewerkt, kan een naaste de Kansspelautoriteit verzoeken om een registratie in CRUKS.
Waar is gratis en anonieme hulp beschikbaar?
Bij OpenOverGokken, dat dag en nacht bereikbaar is. Meer informatie staat op openovergokken.nl.